Showing posts with label Japanese life. Show all posts
Showing posts with label Japanese life. Show all posts

Thursday, 29 October 2009

Onigiri มารู้จักข้าวปั้นไส้ต่างๆ



ผง ปรุงรสทำข้าวปั้นนั้น....มีมากมายหลายรส ให้เลือกใช้ ตามความชอบ นำเพียงบางส่วน...มาให้ชม เผื่อจะได้เลือกรสได้ง่ายขึ้น....ดังนี้

1. Sake Wakame - รสปลาแซลมอน กับสาหร่ายวากะเมะ
2. Mentai Kombu - รสเมนไตโกะ กับสาหร่ายคอมบุ
3. Ume Katsuo - รสบ๊วยดอง กับปลาโออบแห้ง
4. Shirimen - รสปลาข้าวสาร
5. Shiso - รสใบชิโสะ
6. Yaki Tarako - รสทาราโกะย่าง
7. Ebi Gohan - รสกุ้ง
8. Aoina - รสผักกาดดอง

Tuesday, 27 October 2009

การหุงข้าวญี่ปุ่น ตอนที่ 2


วิธีหุงข้าวญีปุ่นให้ นุ่มอร่อยและขาวใส
นี่เป็นอีกวิธีที่มีคนเขียนไว้ในเวปครับ เลยเอาไปถามคนญี่ปุ่นว่าเขาทำจริงไหม ที่ต้องถูข้าวก่อนเขาบอกว่าไม่อ่ะครับ แต่สมัยก่อนไม่แน่เพราะเมื่อก่อนข้าวจะไม่ขาวเหมือนสมัยนี้ เลยต้องล้างนานหน่อย แต่ผมลองทำดู อืม ข้าวขาวขึ้นเยอะเลยครับ

การหุงข้าวญี่ปุ่นยังไงให้ขาวใส (เพื่อนแม่บ้านญี่ปุ่นสอนมา)
แช่ข้าวสารประมาณ 15 นาที จากนั้น นวดข้าวในน้ำ
แล้วเอามือถูข้าว เอา 2 ฝ่ามือถูๆ ถ้าอยากให้ข้าวใสมาก
ก็เปลี่ยนน้ำ หลายๆ น้ำ 5 น้ำเป็นต้น หรือจนน้ำซาวข้าวใส
ส่วนข้าวญี่ปุ่นที่ขายในไทย ใส่น้ำหุงปกติ 1 องคุลี(แม่สอนว่างั้น)=1 ข้อนิ้ว
แต่ถ้าเป็นข้าวที่ประเทศญี่ปุ่น ต้องใส่น้ำเยอะกว่า

ส่วนการ หุงข้าวญี่ปุ่นให้นุ่มอร่อย ไม่กระด้าง
พอหม้อหุงข้าวดีดแล้ว ก็ซุยข้าวทั้งหม้อ แต่ต้องเสียบปลั๊ก
หม้อหุงข้าวต่อไว้อีกประมาณ 15 นาทีเพื่อให้เม็ดข้าวไม่ติดกันเป็นก้อน
หากกินข้าวไม่หมด ก็ตักข้าวใส่ฟิล์มแรฟใสๆ แยกเป็นก้อนละ 1 ที่
เย็นแล้วใส่ช่องฟรีซ เวลาใช้ใหม่เอามาเข้าไมโครเวฟทั้งก้อนได้เลย
หรือใส่จานแล้วเวฟ,นึ่ง เมนูประจำที่ใช้ข้าวญี่ปุ่นทำ นอกจากซูชิ
ก็พวกข้าวหน้าหมูคัสซึด้ง ข้าวหน้าไก่ ข้าวหน้าแกงกะหรี่หมูทอด
ข้าวยำเกาหลี ข้าวผัดปู ก็ยังได้ หนึบๆ ดี

Wednesday, 21 October 2009

การหุงข้าวญี่ปุ่น ตอนที่ 1

หลายคนคงจะสงสัยว่าหุงข้าวญี่ปุ่นอย่างไร แล้วแตกต่างจากบ้านเราหรือไม่ คำตอบคือไม่ครับ เหมือนๆ กัน เพียงแต่ว่าข้าวญี่ปุ่นนั้นเมื่อหุงเสร็จข้าวจะมีความเหนียวและนิ่มกว่าข้าวบ้านเรา นอกจากนั้นยังอยู่ที่ว่าจะหุงไปใช้ทำซูชิหรือข้าวปั้นต่อหรือเปล่า การเตรียมก็อาจจะแตกต่างกันเล็กน้อย แต่สำหรับผมก็ง่ายๆ แค่เทข้าว เติมน้ำ หุงเลยครับ

แต่มีหลายคนเขียนไว้หลายๆ แบบเลยคัดลอกมาให้ เพื่อคนที่มีเวลาแล้ว อยากทำครับ
สิ่งที่ต้องเตรียม
1. ข้าวญี่ปุ่น 2 ถ้วย
2. น้ำเปล่า 2 1/2 ถ้วย
3. กระทะหรือหม้อหุงข้าว

วิธีหุง
1. เอาข้าวใส่ชามและล้างด้วยน้ำเย็น
2. ล้างซ้ำอีกครั้งจนน้ำใส
3. เอาข้าวใส่กระชอนให้สะเด็ดน้ำ
4. เอาข้าวใส่หม้อหุงข้าวและใส่น้ำ
5. ปริมาณน้ำเพียงแค่ให้ท่วมข้าว อย่าใส่จนเต็มหม้อ
6. แช่ข้าวในน้ำอย่างน้อย 30 นาที หากแช่ 1 ชั่วโมงจะดีที่สุด
7. หากหุงข้าวด้วยกระทะ ให้ปิดฝากระทะ เปิดไฟแรงสุด
8. เมื่อน้ำเดือด ให้หรี่ไฟลงและปล่อยไว้ 15-20 นาที จนน้ำเกือบจะแห้งไปหมด
9. นำกระทะลงจากเตาและปล่อยไว้ให้ระอุอีก 10-15 นาทีก่อนนำไปเสิร์ฟ

เกร็ดเล็กๆน้อยๆ
1. หากหุงด้วยหม้อหุงข้าวไฟฟ้าก็ไม่ต้องกังวลเรื่องระดับความร้อน แต่ยังต้องปล่อยให้ข้าวระอุก่อนที่จะเปิดหม้อหุงข้าว
2. ข้าวญี่ปุ่นจะมีเม็ดขนาดกลางๆและมีความเหนียวเมื่อหุง เม็ดข้าวแบบยาวไม่สามารถใช้สำหรับซูชิได้เพราะจะแห้งกว่าและไม่เหนียวติดกัน

Tuesday, 25 August 2009

ตุ๊กตาไล่ฝน 照る照る坊主


ช่วงนี้รู้สึกว่าที่ไทยฝนจะตกบ่อย แล้วก็ตกหนักด้วยเนอะ ตอนเด็กๆ รู้สึกว่าไม่ค่อยจะชอบฝนตกสักเท่าไหร่ ถึงแม้จะได้ออกไปเล่นน้ำฝนก็ตาม แต่ไม่สามารถเล่นอย่างอื่นได้เลย ยิ่งแถวบ้านจะเป็นอะไรที่น้ำท่วมง่ายมาก บางครั้งขังอยู่นานหลายวันเลยทีเดียวกว่าน้ำจะลด พอน้ำท่วมเด็กอื่นๆ ก็จะมีอะไรให้เล่นเยอะเลย แต่ผมโดนสั่งห้ามไม่ให้ออกไปเล่นน้ำท่วมขัง

เด็กไทยได้แต่นั่งรอให้ฝนหยุดตก แต่ที่ออสเตรเลีย เด็กที่นั้นเขาจะร้องเพลง 'Rain,rain,go away' กัน เพื่อให้ฝนหยุดตก จะได้ออกไปเล่นได้ซักที ส่วนเด็กๆญี่ปุ่นก็มีวิธีที่จะะให้ฝนหยุดตกเหมือนกัน เวลาดูการ์ตูนโดยเฉพาะเรื่อง อิคคิวซัง นี่
ไม่ว่าใครก็ต้องเห็น ก็คือ ตุ๊กตาไล่ฝน

ภาษาญี่ปุ่น เรียกว่า เทรุเทรุโบซุ (照る照る坊主)(teriteribouzu)
เทรุเทรุ แปลว่า ส่องแสง ส่องสว่างก็ได้ (to shine) หรือจะแปลว่า อากาศที่ดี ( fine weather)ก็พอได้ ส่วนโบซุ แปลว่า เด็กหัวล้าน เด็กหัวโล้น หรือจะหมายถึง พระในพุทธศาสนาที่ต้องโกนหัวก็ได้ ส่วนวิธีทำตุ๊กตาไล่ฝนก็คือ ใช้ผ้าหรือกระดาษ สีขาว ที่เป็นรูปสี่เหลี่ยมจตุรัส

หาลูกกลมไม่ใหญ่นักอะไรก็ได้จะเป็นลูกบอลหรือจะเป็นกระดาษทิชชูก็ยังไหวเอาวางตรงกลาง แล้วก็รวบ ผ้าเข้าหากัน เอาเชือกมัดเป็นคอ ก็จะได้เป็นรูปเป็นร่างแต่ถ้ายังไม่ได้เขียนหน้าตาก็ยังเอาไปแขวนข้างนอกไม่ได้ ไม่มีประโยชน์อะไรเลย โดยเด็กๆ จะเชื่อว่า เมื่อแขวนที่ระเบียงบ้าน หรือ กรอบหน้าต่างแล้ว ฝนที่ตกอยู่จะหายในวันรุ่งขึ้น และอากาศจะดีด้วย

ตุ๊กตาไล่ฝนนี่เริ่มมีมาตั้งแต่สมัยเอโดะแต่ไม่ได้กำเนิดที่ญี่ปุ่นหรอก โดยเข้ามาพร้อมกับวัฒนธรรมจากประเทศจีนอีกที จะเป็นตุ๊กตาผู้หญิง ชื่อว่า sao-chin-nyan ทุกวันนี้ก็นอกจากเรื่องฝนตกแล้ว เด็กๆก็มักจะแขวนก่อนวันที่จะมีเหตุการณ์สำคัญด้วย อย่างวันก่อนมีงานกีฬาสี อย่างถ้าอยากให้ฝนตก กรณีวันงานกีฬาสี เด็กบางคนก็อยากให้มีฝนตกจะได้ไม่ต้องไป ก็จะแขวนตุ๊กตาไล่ฝนกลับหัวซะงั้นหรืออย่างชาวนาถ้าอยากให้ฝนตก ก็จะทาสีหัวของ เทรุเทรุ ให้เป็นสีดำ บางคนว่า ถ้าเกิดสมหวังกับที่ขอให้ฝนหยุดตกได้แล้ว เขาก็จะเอากระดิ่งเงินมาแขวนคอให้เทรุเทรุด้วย เป็นการขอบคุณ หรือบ้างก็ว่า จะขอบคุณโดยการเท เหล้า บนหัวของเทรุเทรุ แล้วเอาไปโยนลงในแม่น้ำ
เพื่อนๆ จะเอาไปลองใช้ที่ไทยก็น่าจะได้เนาะ ทั้งขอให้ฝนหยุดตกและให้ฝนตกเลย

Wednesday, 1 July 2009

Capsule Inn นอนแบบแคปซูล



A Capsule hotel is a unique style of accommodation in Japan, inspired by the pursuit of efficiency of space and functional comfort, originating from the adaptive, creative spirit of the Japanese mind.

A typical Capsule Hotel is composed of two major sections; a public lounge space including bathing, and the other is a private space where the sleeping rooms (capsules) are arranged. The actual sleeping room is a capsule unit made of reinforced plastic and designed in the image of a jet airplane's cockpit. In the capsule unit, all the required amenities are provided; TV, radio, alarm clock, adjustable lighting... almost everything is provided! Every device is within your reach and you can control everything in a sleeping position.

For the numerous business people working hard until after midnight and who miss their train, and for all the people coming to Tokyo on a short business trip, or holiday; young and old, men and women, a wide range of people stay at Capsule hotels in Tokyo. The Capsule Inn Akihabara is the best place to learn about the latest in
Japanese modern culture, direct from the people staying at our hotel!

Everybody that travels to Japan should experience this unique accommodation, at least once! One of the most unique accommodations in the world!

Details of the Capsule Units
At the Capsule Inn Akihabara, a separate capsule unit is available for each guest, as a sleeping space. Each room has blinds to be drawn for complete privacy. In the capsule unit, amenities like a TV, radio, alarm clock and adjustable lighting are provided. You can control all these devices in a sleeping position, as if you were in a cockpit of an aircraft, or spacecraft.

You might recall the movie The Fifth Element, directed by Luc Besson. Our capsule units will remind you of the main character, Bruce Willis' small living and sleeping area.

Room Dimensions
Room Unit Size: 1m x 1m x 2m
Number of Rooms: 169 rooms
(140 for Men and 29 for Women)

Amenities
TV - Local & Satellite channels (free)
Radio (AM/FM), alarm clock and adjustable lighting.

Come and visit the Capsule Inn Akihabara.

Thursday, 28 May 2009

にほんのホームステイ(Homestay)


いま GWが おわったばがりです。みなさんは どこかへ やすみに いったとおもいます。そのときは ゆうめいな ところに ひとが おおかったですね。わたしは にほんへきてから はじめて ながいやすみが ありました。 ともだちと そうだんしましたが、ホームステイ(Homestay)に  いくことにしました。わたしは いろいろなことをはじめてしました。こんかいは にほんのことに ついて はなします。

はじめに とうきょうで しんかんせんに のって、ふくしまえきで   おりて、バスにのりかえました。 えきから 30 分ぐらい かかりました。わたしが とまったいえは みさとさんと いういえでした。バスのりばから いえまで みさとさんが つれて いって、いえのなかをせつめいして くれました。このいえは みさとさんとおかあさんが すんで いました。2かいは おんなのひとのしんしつだけ ありました。 おとこのひとのは 1かいで、  おふろや いまや だいどころも ありました。

しんしつに じふんで ふとんをしかなければ なりませんでした。でもわたしは ぜんぜん わかりませんでした。とまって いるひとが おしえて くれたあとで わたしが やるようになりました。しんしつとしんしつの あいだに ふすまをあります。ふすまをあけたら、おおきいへやに なりました。 べんりでした。
しんしつから たんぼや やさいばたけや りんごえんが みえました。このとき しろいはながさいて いる りんごのきは とてもきれいでした。いまに こたつがあって、はじめて つかいました。こたつのなかに あしをいれたら、あたたがく なりました。ふゆ このこたつをつかったら、すばらしいです。

おかあさんは ぜんぶ わしょくをつくって くれました。 たとえば、 やさいのてんぷら、みそしる、やきざかな などでした。おかあさんは たくさん やさいをたべたら、からだにいいといいました。あさ いまで7じはんから ちょうしょくでした。ばん 7じから だいどころで ゆうしょくでした。みなさん いっしょに ふくしまのことをはなしながらたべました。ばんごはんまえに おとこのひとのみんな いえのちかくのやまに のぼって、たけのこをさがして、15ほりました。ちょっとつかれしましたが おもしろかったです。それから たけのこで りょうりを つくりました。  
 みさとさんは いちねんのはじめのたけは おいしくて、からだに いいといいました。わたしは バナナで タイのデザートをつくるために, バナナを かいました。でも ココナツミルクが なくて、ぎゅうにゅうを つかいました。ほんとうに おいしかったといいました。
   わたしは みさとさんに やさいばたけのことを せつめいしてもらいました。はたけに はいって、キュウリやねぎを とりしました。 それから ちかくのゆめいな ところに つれていって くれました。たとえば、いわたのおてらや、つりぼりや、りょうぜんじんじゃや、あたごやま などでした。いわたのおてらへいって、おおきい いわに ぶっだのちょうこくのえをみて、びっくりしました。わたしは にほんに ないとおもっていました。みさとさんは 300ねんいじょうまえに だれかが つくったといいました。おてらから くるまで 20分ぐらいいくと、りょうぜんのふもとに つりぼりがありました。  つりぼりで さかなをつりながら ひるごはんをたべました。おもしろくて、 よかったです。

わたしは タイや がいごくで よくホームステイをしました。にほんのホームステイは ちほうに よって かなり ちがいます。たのしくて、いい にほんごのれんしゅうに なりました。ども ふくしま弁は ききにくかったです。    
ほんとうにきて よかったです。 いいおもいでに なります。

Thursday, 7 May 2009

ฮาโกเนะ(hagone) คลาสสิคตลอดกาล


ฮาโกเนจัดเป็นสถานที่ท่องเที่ยวยอดนิยมของชาวญี่ปุ่น อยู่ในละแวกเชิงเขาฟูจิ ห่างจากกรุงโตเกียวไปทางตะวันตกเฉียงใต้ราว 70 กิโลเมตร เป็นสถานที่ท่องเที่ยวที่มีกิจกรรมให้ทำมากมาย เช่น อาบน้ำแร่ ,เดินป่า ,นั่งรถกระเช้าข้ามเขาเล่นสนุกๆสัก 5 - 6 ลูก
ซึ่งถ้าได้นั่งสักครั้งนึงท่านจะลืมเครื่องเล่นในสวนสนุกไปเลย เพราะระยะทางของรถกระเช้านี้ ยาวไกลหลายกิโลเมตร ตัดผ่านภูมิประเทศของหุบเขา และทะเสสาบอันแสนสวยงาม เมื่อมองจากมุมสูงลงมายังป่าสนและเนินเขาด้านล่างนั้น งดงามและประทับใจยิ่งนัก ในวันที่อากาศดี ไกลออกไปก็จะเห็นภูเขาไฟฟูจิ… และในช่วง 2 - 3 กิโลเมตรสุดท้าย ก่อนถึงสถานีรถกระเช้าปลายทาง ท่านจะเห็นทะเลสาปอาชิ ( Ashi ) อยู่ด้านซ้าย ในวันที่แสงแดดเจิดจ้าและส่องกระทบผิวน้ำในทะเลสาบ จะเห็นเป็นประกายสีทองระยิบระยับ นอกจากนี้ในทะเลสาบแห่งนี้มีเรือนำเที่ยวขนาดใหญ่ 4 -5 ลำซึ่งสร้างเลียนแบบเรือโจรสลัด สมัยก่อนแล่นไปมาอยู่ด้วย ฯลฯ
ก่อนอื่นก็ขอเล่าให้ฟังก่อนครับว่าจะเดินทางไปได้อย่างไร ถ้าเริ่มต้นเดินทางจากโตเกียว ส่วนใหญ่นิยมไปขึ้นรถไฟที่สถานีชินจูกุ ( Shinjuku ) เพราะว่าที่นี่จะมีตั๋วรวมมิตรขายราคาประมาณ 5 พันเยน สำหรับผู้ใหญ่ และ 1500 เยนสำหรับเด็ก ถามหา "Odakyu Hakone Free Pass" ได้ จากเคาร์เตอร์บริษัทเดินรถ Odakyu ภายในสถานีรถไฟชินจูกุ บัตรรวมมิตรนี้จะรวมค่ารถไฟด่วน ( หรือ Tokkyu ในภาษาญี่ปุ่น แต่ยังไม่เร็วถึงระดับชินกันเซน ) ไปถึงสถานีรถไฟในย่านฮาโกเน ค่ารถกระเช้า ค่าล่องเรือโจรสลัดในทะเลสาบอาชิ ค่ารถเมล์ ในแถบฮาโกเน ส่วนลดในการเข้าชมสถานที่ท่องเที่ยวย่านนั้น ฯลฯ อีกทั้งเป็นตั๋วสองวันด้วยครับ แต่ถ้าตั๋วสามวันจะราคาเพิ่มไปอีกห้าร้อยเยน
จากสถานีชินจูกุ ให้นั่งรถไฟของ JR สายยามาโนเตะ ( Yamanote Line) ไปลงที่ สถานีชินากาวา ( Shinagawa ) ที่นี่ให้ต่อรถไฟสายโทไคโด ( Tokaido Line ) ลักษณะเด่นคือขบวนเป็นสีส้มเขียว ไปลงที่สถานีโอดาวาระ ( Odawara )ต่อคำถามที่ว่า รถจะแล่นอืดเป็นหวานเย็นหรือเปล่า ไม่เลยครับ รถไฟในญี่ปุ่นแล่นเร็ว (แต่ปลอดภัย) แทบทุกสาย แต่จะจอดทุกสถานีเท่านั้นเอง แต่ถ้าเป็นรถเร็วขึ้นไปก็จะจอดบางสถานีครับ
ก็ไม่ว่าท่านจะเดินทางมาโดยรถไฟของ Odakyu หรือ JR ในที่สุดก็จะมาถึงสถานีโอดาวาระ สำหรับท่านที่พลาดการซื้อตั๋ว Odakyu Hakone Free Pass ที่ชินจูกุ ก็ยังคงหาซื้อตั๋วแบบรวมมิตรได้อีกที่นี่ ราคาอยู่ที่ประมาณ 3900 เยน และ พันเยนสำหรับเด็ก โดยราคาถูกลงเนื่องจากตั๋วตัดค่าเดินทางไป-กลับโตเกียวออกไปแล้ว
โอดาวาระจัดว่าเป็นประตูทางเข้าสู่ย่านฮาโกเน ท่านที่มาถึงเช้าๆอาจจะแวะไปชมปราสาทโอดาวาระก่อนก็ได้ อยู่ไม่ไกลจากสถานีเท่าใดนัก ลืมบอกไปครับว่า เส้นทางท่องเที่ยวในย่านฮาโกเนนี้มีคนคิดค้นออกมาหลากหลายเส้นทางด้วยกัน ทั้งแบบไปเช้า-เย็นกลับ แบบไปค้างคืน ทางท่องเที่ยวแบบไปเย็น - เช้ากลับ เส้นทางที่ผมจะเล่าให้ฟังต่อไปนี้เป็นเส้นทางยอดนิยมมากในหมู่นักเดินทางแบบแบ็กแพ็ค เรียกว่า เส้นทางสายทองสู่ฮาโกเน ( Hakone Golden Route )
จากสถานีโอดาวาระ ก็ถือได้ว่ามาอยู่ในย่านฮาโกเนแล้ว มีกิจกรรมและสถานที่ให้ชมมากมายระหว่างทาง สถานที่อาบน้ำแร่ธรรมชาติมีให้เลือกนับร้อยแห่งตลอดทาง แต่ผมขอแนะนำเฉพาะสถานที่ๆเป็นไฮไลต์และประทับใจแบบสุดๆ ที่เหมาะกับเวลา 1 วัน
ดังนี้
ถ้าเดินทางมากับขบวนรถของ Odakyu จะลงแวะชมเมืองโอดาวาระและปราสาทโอดาวาระก่อนก็ได้ หรือจะนั่งต่อไปยังปลายทางที่ สถานี Gora ก็ได้ แต่ถ้ามากับ JR ต้องลงเพื่อเปลี่ยนขบวนรถที่นี่ไปใช้บริการของรถไฟท้องถิ่น สายฮาโกเน - โทซัน ( Hakone - Tozan Line ) ที่สถานีที่ 9 (นับจากโอดาวาระ) ชื่อ โชโกกุ โนะ โมริ ( Chokoku no mori ) ที่นี่มีพิพิธภัณฑ์ประติมากรรมกลางแจ้งซึ่งมีชื่อเสียงมาก ด้วยจุดเด่นสองประการคือ
1. สถานที่แสดงประติมากรรมอยู่กลางแจ้ง และมีสภาพภูมิประเทศเป็นเนินเขา ลดหลั่นกัน เนินเขาแต่ละลูกชอุ่มไปด้วยหญ้าสีเขียวขจี มีต้นไม้ใหญ่อยู่ประปรายแต่เห็นได้ชัดว่าถูกคัดสรร และวางตำแหน่งให้สอดรับกับประติมากรรม
2. ประติมากรรมแบบกลางแจ้งซึ่งเป็นผลงาน (ทั้งจริง และจำลอง ) ของศิลปินชั้นยอด โดยถูกสร้างจากวัสดุ ที่ทนทานต่อดินฟ้าอากาศ
หลังจากเยี่ยมชมที่นี่แล้ว จะเดินหรือนั่งรถไฟไปก็ได้ เพราะสถานีโกระอยู่ห่างไปแค่ 1 สถานีเท่านั้น จากโกระมีรถรางซึ่งแล่นขึ้นเขาไปยังสถานี โซอันซัน ( Sounzan) ซึ่งรถกระเช้าซึ่งผมเกริ่นถึงในตอนต้นจะจอดอยู่ที่นั่น จากโซอันซันขึ้นรถกระเช้า ก็จะตื่นตาตื่นใจกับทัศนียภาพที่รถเคลื่อนตัวผ่านไปในหุบเขา ด้านซ้ายมือก็จะเห็นเขาคามิยามา และเขาโคมางาตาเกะอยู่ลิบๆ ประมาณ
12 นาทีก็จะมาถึงสถานีโอวาคูดานิ ( Owakudani ) แนะนำให้ลงเที่ยวที่นี่สักพักครับ
ที่โอวาคุดานิ เป็นภูเขาไฟที่คุกรุ่นอยู่ มีบ่อน้ำร้อนอยู่หลายบ่อด้วยกันแต่อาบไม่ได้มองไปทางไหนก็จะเห็นควันสีขาวๆของก๊าซกำมะถันอยู่ทั่วไปหมด กิจกรรมยอดนิยมของที่นี่ก็คือการซื้อไข่ดำต้มน้ำแร่ร้อนกินกันครับ ผมไม่แน่ใจว่าธรรมเนียมนี้เริ่มต้น
จากที่ไหนในโลก แต่เห็นทำกันจนชินตาตามบ่อน้ำร้อนธรรมชาติต่างๆ เช่นแถวๆสันกำแพง เชียงใหม่ก็มีไข่ให้ซื้อไปต้มทาน แต่ที่แปลกก็คือเนื่องจากที่โอวาคุดานิเป็นน้ำแร่ร้อนๆดังนั้นไข่ที่ต้มจะมีเปลือกเป็นสีดำครับ และก็ตามคติความเชื่อของญี่ปุ่นกิน
(ไข่ต้มน้ำแร่ร้อน) 1 ใบอายุยืนไป 7 ปี (มีบางคนเข้าใจผิดเขียนลงหนังสือว่าหนึ่งปีครับ แต่ผมแปลจากป้ายแล้วเป็นดังนี้ครับ) ไข่ดำนี่หาซื้อได้ที่ร้านขายตรงปากปล่องควันครับ เขาไม่ให้เราต้มเองครับ ห้าฟอง ห้าร้อยเยน
ที่นี่ถ้าอากาศดีๆ จะเห็นวิวของภูเขาไฟฟูจิได้แล้วจากจุดนี้ กินไข่ต้มไปชมวิว ภูเขาไฟฟูจิไป และบรรยากาศอบอวลไปด้วยไอขาวๆของก๊าซร้อนจากพื้นพิภพ จากจุดนี้ขึ้นรถกระเช้าต่อครับ คราวนี้นั่งยาวไปถึงสถานีปลายทางที่โทเกนได (Togendai) ครับ ภูเขาไฟฟูจิอยู่เยื้องไปทางด้านหน้าขวา ภูมิประเทศช่วงนี้ด้านล่างจะเป็นหุบเขา และป่าสน สวยงามมากครับ เมื่อใกล้ถึงสถานีโทเกนไดก็จะเริ่มเห็นทะเลสาบที่ผมบรรยายไว้ในตอนต้น (แต่ตอนที่ไปรถกระเช้าช่วงนี้หยุดซ่อมครับ คาดว่าปีหน้า 2010 ถึงจะเสร็จ)
ที่สถานีปลายทาง เดินลงมาไม่ไกลก็จะเห็นท่าเทียบเรือท่องทะเลสาบ เรือที่ใช้ถูกสร้างเลียนแบบโจรสลัดในทะเลสมัยก่อน แต่จริงๆไม่เคยมีโจรสลัดที่นี่หรอกครับ ญี่ปุ่นมักจะสร้างสรรค์สิ่งก่อสร้าง และยานพาหนะแบบแฟนตาซีอยู่เสมอๆเป็นสิ่งที่พบเห็นได้จนชินตา และอยากให้แหล่งท่องเที่ยวบ้านเราทำแบบนั้นบ้าง เรือพวกนี้สามารถใช้ตั๋วรวมมิตรล่องเรือไป - กลับได้ฟรี 1 ครั้ง ( ก่อนขึ้นสังเกตชื่อเรือก่อนนะครับ เรือจะใช้เวลาล่องทะเลสาบประมาณ 40 นาที หลังจากแล่นออกจากท่าไม่นานเหลียวมองด้านหลัง ก็จะเห็นภูเขาฟูจิ และก็มีโทริอยู่ในทะเลสาบ ( Torii ประตูทางเข้าอารามของลัทธิชินโต ตามคติความเชื่อถือว่าเป็นเส้นแบ่งระหว่างโลก กับสวรรค์ ) วิวนี้ มุมนี้ จัดว่าเป็นวิวไฮไลต์เลยครับ หลายท่านคงเห็นภาพนี้บ้างแล้ว
หลังจากเรือแล่นมาถึงอีกด้านของทะเลสาบ ก็จะจอดเทียบท่าที่เมืองฮาโกเน มาชิ ( Hakone machi ) ที่นี่ถือว่าเป็นจุดยอดของการเที่ยวตามเส้นทาง Hakone Golden Route การเดินทางกลับจะย้อนกลับเส้นทางเดิมก็ได้ หรือจะไปอีกเส้นทางเป็นวงรอบก็
ได้ ซึ่งผมขอแนะนำแบบหลังเพื่อจะได้ชมทัศนียภาพแบบหลากหลาย

ที่ฮาโกเน มาชิมีสินค้าพื้นเมืองให้เลือกซื้อมากมาย ซึ่งผมแนะนำให้ลองแวะชิมอาหารพื้นเมือง และซื้อโปสการ์ดเก็บไว้เป็นที่ระลึก หลังจากจับจ่ายจนหนำใจ เดินเลียบถนนริมทะเลสาบมุ่งหน้าไปทางเมืองโมโตฮาโกเน ( จริงๆอยู่ใกล้กัน และเป็นทางเลียบทะเลสาบมีป้ายบอกชัดเจนคงเดินไม่หลง ) ระหว่างทางจะมีสวนสาธารณะริมทะเลสาบ บรรยากาศดีเหลือเกิน เป็นเนินเขาริมทะเลสาบ และมีทางเดินลัดเลาะไปตามแนวสน เรียกว่า ป่าสนซีดาน ครับ จากที่นี่เดินอีกไม่ไกลก็จะถึงเมืองโมโตฮาโกเน ขึ้นรถบัสกลับไปลงที่โอดาวาระ และต่อรถไฟกลับสู่โตเกียว

Sunday, 26 April 2009

Fuji Q highland ที่น่าเศร้าใจ



เพราะสัปดาห์นี้เป็นวันหยุด 3 วัน ทำให้มาเที่ยวได้ กะว่าจะได้นั่งรถไฟเหาะชมภูเขาไฟฟูจิซะหน่อยดันแห้วหมดเลย ทั้งไม่ได้นั่ง ทั้งไม่ได้ดู ทำไงได้ล่ะ ลมข้างบนมันแรง ได้เล่นแต่ของเล่นเตี๊ยะ

รีบมาขึ้นรถแต่เช้าตรู่ จะได้ไปถึงที่หมายตอนเปิดพอดี คนขับรถมาแวะครึ่งทางที่ฟาร์มเล็กคล้ายๆ ฟาร์มโชคชัยเลย ในที่สุดก็มาถึงพร้อมๆ กับฝนที่ตกปรอยๆ ลง ที่นี่ตั้งอยู่กลางหุบเขาพอดีปกติต้องมองเห็นฟูจิซัง แต่วันนี้ไม่มีทางเลย รับบัตรจากคนขับรถแล้วเดินไปที่ประตูบอกไว้ว่าเปิดตั้งแต่ เที่ยงคืนจนถึงหกโมงเย็น งงๆ กับเวลาเปิดปิดแต่ก็รีบเดินผ่านประตู ปกติค่าบัตรเข้าอย่างเดียวราคา 1200 เยน ค่าเครื่องเล่นแพงสุด 1000 เยน คิดว่าซื้อแบบแพคเกจมาแล้วจะถูกเพราะรวมค่ารถ ค่าเข้า และบัตรเล่นได้ สามครั้ง ส่วนอาหารหอบปิ่นโตมาเองครับ หน้าเครื่องเล่นใหญ่ๆ สูงๆ เขาเอาป้ายมาติดบอกว่าลมข้างบนแรง ไม่พร้อมให้เล่น แรงๆจริงๆ เพราะเก้าอี้ม้านั่งยังปลิวว่อน ต้องคอยหลบ เลยเดินดูร อบๆ เห็นมีบ้านผีสิงแบบญี่ปุ่น ที่มีคินทาโร่ ผีร่ม ผีลูกตา ด้วย


ถัดมาเป็นบ้านโดเรมอน มีแต่เด็กๆ เข้า แต่ถ่ายรูปคู่กะตุ๊กตาโดเรมอนขวัญใจผมครับ มานั่งกินปิ่นโตใกล้กับลานน้ำแข็งดูเขาเล่นไปก่อน สักพักก็ลงไปเล่นบ้าง ตอนแรกก็เล่นเอาแทบแย่เพราะไม่ได้เล่นนานแล้ว แถมมีฝนตกปรอยๆ ลงมาทำให้พื้นมีน้ำแฉะยิ่งลื่นเข้าไปอีก เล่นได้สักพักก็เจอน้องคนไทยสองคนเข้ามาคุยเลยเล่นไปด้วยกัน เห็นบอกว่ามาเที่ยวกับทัวร์ไม่กี่วันก็กลับแล้ว รู้สึกดีที่นานๆ ได้เจอคนไทยทีนึง นอกเหนือจากพวกที่มาด้วยกัน บ่ายสามแล้วก็ยังไม่เปิดให้เล่นสักที เลยไปเล่นรถรางที่มีปืนเลเซอร์ยิงเอเลี่ยน กะ ม้าหมุน เพราะเดี๋ยวสี่โมงต้องกลับแล้วขากลับฝนยิ่งตกหนักใหญ่เลย แถมต้องปั่นจักรยานกลับบ้านอีกด้วย
มาอยู่ที่นี่ได้เดือนนึงเพิ่งจะเจอคนไทยที่มาเรียนที่มหาลัยที่นี่ เขาบอกว่ามาได้สามปีแล้ว แต่พูดภาษาญี่ปุ่นไม่ค่อยได้

Thursday, 29 January 2009

ชีวิตการทำงานของคนญี่ปุ่น (ตอนที่2 จบ)

การเปลี่ยนแปลงระบบใหม่นั้น แม้แต่คนญี่ปุ่นเองยอมรับว่า มีข้อผิดพลาดเกิดขึ้นหลายจุดทีเดียว ซึ่งเขาอยากกลับไปแก้ไขแต่ก็ทำไม่ได้แล้ว ผมได้สรุปเป็นข้อๆ ให้เข้าใจง่ายยิ่งขึ้นครับ
1. แต่ละบริษัทพบว่าการประเมินผลตามความสามารถนั้น ไม่เป็นไปอย่างที่คิด เกิดความไม่ยุติธรรมขึ้น ทำให้ยากต่อการประเมินผลเพื่อขึ้นเงินเดือนและจ่ายโบนัส
2. จากข้อ 1 ญี่ปุ่นเองมีประเภทของพนักงานหลายประเภท โดยสัดส่วนของพนักงานประจำลดลงและมีพนักงานประเภทนี้มากว่า 30% ประกอบกับทางพนง.ชั่วคราวและผู้รับเหมาได้พยายามจับมือกันจัดตั้งสหภาพบ้าง ทำให้เกิดปัญหาอย่างมากในปัจจุบัน
3. การเปลี่ยนแปลงตั้งแต่ปี 1990 ไม่ได้มีการแจ้งจุดประสงค์ของการปรับโครงสร้างให้เข้าใจโดยทั่วกัน เขามองว่า หากมีการแจ้งให้ชัดเจนน่าจะได้รับความร่วมมือกันและสามารถหาทางออกได้ดีกว่าในปัจจุบัน ทำให้ช่วงหลังกิจกรรม Kaizen ไม่เกิดการทำและไม่เกิดการพัฒนา เนื่องจากเกี่ยวข้องกับการลดคน
4. ญี่ปุ่นเองเรียกว่ามีการลืมตัว คิดว่าระบบเศรษฐกิจอยู่ในขาขึ้น ไม่คิดว่ามันจะลง ทำให้ไม่ได้เตรียมตัว และเตรียมความพร้อมรับมือเมื่อเกิดภาวะเศรษฐกิจถดถอยในช่วงหลังปี 1990 หรือที่โอบาม่า กล่าวไว้ตอนรับตำแหน่งว่า ."อะไรที่ทำเกินไปก็ไม่ดี" ควรหยุดยั้งตามจังหวะที่เหมาะสม
เขาอยากให้เรียนรู้จากข้อผิดพลาดของญี่ปุ่น เพื่อที่จะได้ไม่เดินตามรอยดังกล่าว แต่อย่างไรก็ตามข้อดีอื่นๆ ของบริษัทญี่ปุ่นยังมีอีกหลายเรื่องด้วยกัน อย่างเช่น
- ระบบหนังสือเวียน (การตัดสินใจ)
มีการทำระบบข้อตกลงหรือรับทราบจากระดับล่างขึ้นบน ซึ่งเป็นวีธีรวบรวมความเห็นของผู้ที่เกี่ยวข้องจำนวนมาก แล้วเจาะประเด็นอย่างละเอียดหาเหตุและผลร่วม ส่งผลให้มีโอกาสเกิดความผิดพลาดใหญ่ๆ น้อยลง แต่ก็ต้องเสียเวลาในการหาข้อตกลงด้วย หรือเมื่อรับความเห็นจำนวนมากแล้ว อาจจะเกิดความกังวลจนทำให้แผนดั้งเดิมบิดเบือนไป
- ค่านิยมในการทำงาน
เมื่อระบบการจ้างงานตลอดชีพถูกปิดลง บริษัทได้นำแนวความคิดที่ว่า พื้นฐานของการเติบโตอย่างต่อเนื่องคือ "คนที่มีความสามารถ" แรงขับเคลื่อนความสามารถในการแข่งขันของบริษัทคือ"กำลังของคนที่มีความสามารถ" ซึ่งการนำการประเมินผลตามความสามารถมาใช้นั้นได้เกิดข้อผิดพลาดขึ้นอย่างใหญ่หลวง ขณะนี้บริษัทต่างๆ กำลังพยายามแก้ไขใหม่อยู่
- ทำไมคนญี่ปุ่นถูกมองว่าบ้างาน
แต่เดิมประเทศญี่ปุ่นเป็นประเทศที่ให้ความสำคัญกับการทำงาน อดทนมุ่งมั่น และคนญี่ปุ่นเองก็มีความต้องการสร้างสิ่งที่ดีกว่า มาตรฐานสูงกว่า และยังมีฝีมือ อีกทั้งยังมีความสุขในการทำด้วยตนเองเพื่อให้งานเกิดผล อย่างไรก็ตามปัจจุบัน โครงสร้างได้เปลี่ยนแปลงไปแล้ว การบอกว่ารักในบริษัทนั้นพูดยากขึ้น หลายบริษัทให้ความสำคัญกับเรื่องนี้ด้วยการดำเนินวัฒนธรรมบริษัท
- ความปลอดภัยมาก่อน
แม้ว่าการทำกิจกรรม Kaizen จะล้มเหลวลงแล้วแต่หลายบริษัทก็ยังให้ความสำคัญกับความปลอดภัยอยู่ อย่างในปัจจุบัน เครื่องมือหรือเครื่องจักรต่างๆ เมื่อปิดเครื่องหรือเปลี่ยนเป็นระบบแมนวลแล้ว ฝาครอบจะยังไม่สามารถเปิดได้จนกว่า ระบบหรืออุปกรณ์ต่างๆ จะหยุดนิ่งแล้ว จึงเปิดได้ ด้วยที่ว่า มือของคน ด้วยเวลา 1 วินาทีสามารถยื่นออกไปได้ประมาณ 3 เมตร
ก่อนจบผู้บรรยายยังได้ให้ข้อคิดไว้ว่า "งานที่ดีคือ สิ่งที่ดี ทั้งสำหรับตนเอง ลูกค้า และบริษัท"

Tuesday, 27 January 2009

ชีวิตการทำงานของคนญี่ปุ่น (ตอนที่1)

ทุกเช้าพอเปิดทีวีญี่ปุ่นจะพบแต่ข่าวประท้วงเรื่องปลดคนออกไม่ว่าจะบริษัท หรือโรงแรม หรือร้านอาหาร ตำรวจต้องเข้ามาลากตัวออกไปจากหน้าประตู ทำให้นึกถึงการบรรยายเมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมา เรื่อง ลักษณะพิเศษของบริษัทญี่ปุ่นแล้วอยากเขียนมาให้อ่านกันครับ
ผู้บรรยายเขาเริ่มที่ยุดหลังสงครามโลกครั้งที่สอง ปี 1945 เพราะเขาเกิดช่วงนั้น ก่อนหน้านั้นเขาก็ไม่ได้เห็นด้วยตาครับ หลังสงครามญี่ปุ่นซึ่งเป็นฝ่ายพ่ายแพ้สงครามก็โดนกดขี่และเอาเปรียบอย่างมาก แต่อย่างไรก็ตามก็ยังได้รับความช่วยเหลือจากต่างประเทศด้วย ช่วงแรกจะรู้สึกอย่างนั้น แต่พอหลังปี 1950 คนญี่ปุ่นกลับเห็นว่าสงครามยังช่วยให้เขาฟี้นฟูเศรษฐกิจได้จนเติบโตอย่างมากที่สุดจนกระทั่งถึงปี 1990 เหตุที่กล่าวอย่างนั้นเพราะญี่ปุ่นเป็นผู้ผลิตสินค้าส่งให้เกาหลีที่ขณะนั้นมีสงครามเกาหลีอยู่ ในช่วงที่เศรษฐกิจเติบโตนั้น บริษัทญี่ปุ่นก็ได้เรียนรู้ระบบสหภาพแรงงานจากทหารอเมริกา จนเกิดการก่อตั้งสหภาพแรงงานแบบภายในองค์กรหรือบริษัทขึ้น ซึ่งผมเห็นว่าในช่วงก่อนปี 1990 นั้นน่าสนใจและน่าศึกษามากครับ
ระบบการจ้างงานของญี่ปุ่น
สมัยนั้นเป็นแบบระบบจ้างงานตลอดชีพ (Life time emploment system) ส่วนการประเมินบุคคลากรและการจัดการเป็นไปตามระบบอาวุโส โดยมีค่าจ้างตามอาวุโส (Seniority based system) ระะบบแบบนี้ทำให้ญี่ปุ่นฟื้นฟูพิษสงครามได้อย่างรวดเร็ว เพราะต้องการแก้ไขปัญหาขาดแคลนแรงงาน ลดปัญหาการย้ายถิ่นของแรงงาน การจ้างงานแบบตลอดชีพนั้น เรียกได้ว่าเป็นการจ้างงานระยะยาวตั้งแต่เข้าทำงานจนกระทั่งเกษียณ (60ปี ) แม้เกิดภาวะเศรษฐกิจตกต่ำหากพนักงานไม่ทำผิดอะไรก็จะไม่มีการเลิกจ้าง ทำให้เกิดการทำงานอย่างต่อเนื่องยาวนานมาก บริษัทได้เลือกคัดสรรค์ดีแล้ว พนักงานได้เลือกและต้องการทำงานกับบริษัทนี้ นี่เป็นเหตุผลที่คิดอย่างนั้นในขณะนั้น ส่วนเรื่องระบบอาวุโส เป็นเครื่องมือในการที่จะตัดสินความเร็วในการเลื่อนตำแหน่งงานและยังเป็นเหตุผลสำคัญให้พนักงานปรารถนาที่จะทำงานให้บริษัทเดิมเป็นเวลานานๆ รัฐบาลถึงขนาดประกาศให้ปรับเงินเดือนขึ้น 2 เท่าถ้าทำงานที่เดิมเกิน 10 ปี ประกอบกับสมัยโบราณนั้นญี่ปุ่นได้รับอิทธิพลจากลัทธิขงจื้อจากจีน ความเป็นผู้ใหญ่ผู้น้อย การเคารพผู้ใหญ่เชื่อฟัง ภักดีต่อผู้ที่อยู่ในระดับที่สูงกว่า ด้วยเหตุนี้จึงเกิดความรักในบริษัท ให้ความสำคัญกับบริษัทเหมือนครอบครัว แต่อย่างไรก็ตามระบบนี้ใช้ไม่ได้กับผู้หญิงที่ทำงานสมัยนั้น เพราะหลังแต่งงานแล้วผู้หญิงเกือบทั้งหมดจะอยู่บ้านเฉยๆ
ระบบค่าจ้าง-ค่าจ้างจะแบ่งเป็นค่าจ้างตามมาตรฐานและค่าจ้างพิเศษ โดยการเพิ่มค่าจ้างจะกำหนดจากประวัติการศึกษา บนพื้นฐานค่าจ้างนี้จะทำการบริหารแรงงานทุกปีเพื่อกำหนดการเพิ่ม โดยมีการเจรจาค่าจ้างประจำฤดูใบไม้ผลิเพื่อเจรจาค่าจ้างและโบนัส หรือปัญหาแรงงานอื่นๆ
ระบบสหภาพแรงงานของญี่ปุ่น - ส่วนใหญ่เป็นสหภาพในบริษัท (intra-company unions) โดยพนังงานยกเว้นผู้บริหารระดับสูงทุกคนเป็นสมาชิกสหภาพ นอกจากนี้ยังมีการตั้งสหภาพในธุรกิจเดียวกันเป็นสหภาพร่วม เช่น ธุรกิจเครื่องใช้ไฟฟ้าก็มีสหภาพร่วมเครื่องใช้ไฟฟ้า เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของพนักงานโดยรวม
ด้วยระบบแบบนี้เองทำให้ประเทศญี่ปุ่นพัฒนาไปได้อย่างรวดเร็ว คนญี่ปุ่นก็ขยันทำงานเพราะไม่ต้องกังวลว่าจะไม่ได้เลื่อนตำแหน่ง หรือถูกไล่ออก แต่ภายหลังปี 1990 เป็นต้นมา ภาวะเศรษฐกิจทั่วโลกและในญี่ปุ่นเองเริ่มตกต่ำเป็นเวลายาวนาน ผลักดันให้บริษัทญี่ปุ่นต่างๆ ต้องปรับโครงสร้างใหม่จนถึงปัจจุบันก็ยังไม่แล้วเสร็จ ระบบเก่าๆ ได้พังลง และได้พยายามค้นหาระบบใหม่ จนได้ระบบการประเมินความสำเร็จแล้วจ่ายค่าจ้างตามความสามารถ (Performance Based) โดยตระหนักว่า "การสร้างบุคคลากรที่ดีและจัดวางบุคคลให้เหมาะสมกับตำแหน่ง บริษัทก็จะเจริญเติบโตเพิ่มขึ้น" นอกจากนี้ยังได้แบ่งประเภทของงานเป็นงานที่ต้องใช้ความรู้ทางเทคนิคเฉพาะหรือผู้เชี่ยวชาญพิเศษจึงเกิดอาชีพเฉพาะทางและรวมถึงบริษัทย่อยเฉพาะทางด้วย ยกตัวอย่างบริษัททำชิ้นส่วนเฉพาะให้โตโยต้า ถ้าลองแยกกว้างๆ ดูจะได้เป็นงานระดับบนของผู้บริหารและผู้เชี่ยวชาญพิเศษ ส่วนระดับล่างจะเป็นโฟร์แมน(บังคับบัญชา) และช่างเทคนิค
ผู้เชี่ยวชาญพิเศษนั้นภายหลังได้เปลี่ยนเป็นเชี่ยวชาญหนึ่งสาขาแต่หลากความสามารถ (หนึ่งสาขาแต่มีเทคนิคความรู้หลายสาขา) เพื่อให้สอดคล้องกับการลดพนักงานลง จึงเกิดคำพูดขึ้นว่า "ใครก็ทำได้ ไม่ว่าตำแหน่งไหน"
ภาพโดยรวมดูแล้วเหมือนจะไปได้ดีนะครับ
(จะมาเขียนตอนจบต่อนะครับ)